W wigilię Bożego Narodzenia 1963 r. kościół otwarto dla wiernych. Był on już ukończony dużo wcześniej, bo w grudniu 1961 roku, ale ówczesne władze przez dwa lata zwlekały z wydaniem pozwolenia na jego otwarcie. Konsekracji kościoła św. Józefa dokonał ks. biskup Kazimierz Kowalski 14 czerwca 1964 r.

Pod względem architektonicznym - jak pisze historyk sztuki, redemptorysta o. Mieczysław Witalis - toruński kościół należy stylistycznie do kierunku zwanego konstruktywizmem (polega on m.in. na budowaniu hal przy pomocy konstrukcji żelbetowych, co uwalnia architekta od ograniczeń, jakie stwarzało użycie wyłącznie cegły lub kamienia). Przykładem najbardziej reprezentatywnym dla tego kierunku są kościoły braci A. I G. Perret we Francji, w Polsce zaś m.in. kościoły: w Borku Fałęckim w Krakowie, czy Serca Jezusa w Tarnowie.

Nasz kościół, mimo że powstał znacznie później niż wspomniane wyżej, posiada więcej niż one odwołań do dawnych stylów architektonicznych, i tak np. kasetonowe sklepienia, stropy i konchowa nisza prezbiterium nawiązują do renesansu czy klasycyzmu, podczas gdy bryła zewnętrzna posiada wyraźne reminiscencje gotyckie (szczyt fasady, jakże podobny do zrekonstruowanej po wojnie fasady katedry św. Jana w Warszawie, boczne "ganki" w strefie dachu przypominają trójkątne szczyty gdańskich czy toruńskich średniowiecznych kamieniczek, ustawionych szeregiem wzdłuż ulic).

Architektura kościoła nawiązuje nie tylko o dawnej architektury ale i do stylu budownictwa charakterystycznego dla Polski północnej: wspomnieliśmy już o zębatym zwieńczeniu bocznych zewnętrznych elewacji w duchu uliczek miast północnych, podobnie we wnętrzu mamy do czynienia z dwoma rozwiązaniami typu północnego: kościół, w zasadzie pięcionawowy, oświetlony jest oknami z naw bocznych, czyli zbliża się do rozwiązań tzw. halowych, stosowanych w budownictwie raczej na północy; w rejonach południowych przeważało bazylikowe rozwiązanie wnętrza, tzn. nawy boczne były niższe, a nad nimi znajdowały się okna oświetlające bezpośrednio nawę główną, w konsekwencji wyższą. Dwie najbardziej zewnętrzne nawy kościoła toruńskiego przedzielone są na pewnej wysokości balkonem obiegającym całe wnętrze. Jest to tradycja protestancka spotykana tam, gdzie bodaj przejściowo docierały wpływy niemieckie.

Wystrój wnętrza kościoła realizowano powoli. 1 maja roku milenijnego (1966 r.) ukończono prezbiterium i odsłonięto centralną figurę patrona kościoła - św. Józefa. Jest ona dziełem artysty - rzeźbiarza Bronisława Chromego z Krakowa. Zdaniem kronikarza, figura od początku wywoływała kontrowersyjne opinie. Trzeba jednak obiektywnie stwierdzić, że całe prezbiterium z granitową posadzką i ołtarzem oraz surową kamienną wykładziną ścian i mozaikowym sklepieniem, uwieńczone potężną figurą św. Józefa, oglądane z nawy kościelnej sprawia bardzo dobre wrażenie.

Na szczególną uwagę zasługuje boczna kaplica, gdzie pierwotnie umieszczono obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Ołtarz tej kaplicy zaprojektował inż. Witold Popławski z Krakowa. Zasadniczy element ołtarza stanowi duży krzyż, którego centrum - na przecięciu ramion - zajmował obraz Matki Bożej. Ramiona krzyża zdobią odlewane w brązie płaskorzeźby wykonane w pasie pionowym przez Bronisława Chromego. Patrząc od góry płaskorzeźby przedstawiają sceny zwiastowania, a w dolnej partii ukazują Matkę Bożą współcierpiącą pod krzyżem. Płaskorzeźby poziomego ramienia krzyża są natomiast autorstwa Macieja i Wacława Dyrków, również z Krakowa. Prawe ramię krzyża przedstawia obecność i duchowe macierzyństwo Maryi w chwili zesłania Ducha Świętego, lewe ramię, ze sceną z Kany Galilejskiej, obrazuje troskę Maryi o doczesne potrzeby człowieka.

Od czerwca do września 1997 roku trwało malowanie wnętrza kościoła. Odnowiona została również ikona Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Tego zadania podjęła się znana i ceniona w środowisku artystycznym doc. Anna Maria Torwirt, córka prof. Leonarda Torwirta, autora słynnej i przepięknej kopii wędrującego po Polsce obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.

W głębi lewej nawy kościoła znajduje się kaplica św. Teresy. Z okazji setnej rocznicy śmierci Świętej, u podstawy znajdującej się tam figury "małej Tereski" umieszczono Jej relikwie.

Nie sposób nie wspomnieć o podziemiach naszego kościoła. Wielką ich atrakcję stanowi ruchoma szopka, która w okresie Bożego Narodzenia cieszy się ogromną popularnością najmłodszych mieszkańców Torunia. Od października 1997 r. do kwietnia 1998 r. trwały także w podziemiach kościoła prace remontowo-adaptacyjne. Znajduje się tam teraz kaplica, salka ministrantów, księgarnia, ośrodek dla pielgrzymów, zaplecze sanitarne.

Oprac. o. Ludwik Kozłowski